PROGRAM PRORODZINNY POWIATU ELBLĄSKIEGO NA LATA 2009–2013

Zadania związane z opieką nad dzieckiem i rodziną po reformie administracyjnej kraju realizowane są przez samorządy powiatowe. Przejęcie zadań przez powiaty odbywało się etapowo.

Od 1 stycznia 1999 roku przekazano powiatom zadania związane z opieką nad dziećmi umieszczonymi w rodzinach zastępczych, natomiast od 2000 roku powiaty odpowiedzialne są za prowadzenie placówek opiekuńczo - wychowawczych.

Ponadto, zgodnie z zapisami ustawy o pomocy społecznej, od 1 maja 2004 roku na samorządy gminne nałożono obowiązek wykonywania zadań związanych z tworzeniem gminnego systemu profilaktyki i opieki nad dzieckiem i rodziną.

Tak więc samorządy gminne i powiatowe w pełni odpowiadają za funkcjonowanie lokalnego systemu opieki nad dzieckiem, w tym również same finansują działania z tego zakresu z dochodów własnych.

Aby system opieki nad dzieckiem i rodziną przyniósł pożądane efekty i był zgodny z założonymi kierunkami należy kontynuować następujące działania:

• podjąć wczesną prewencję poprzez rozwój poradnictwa i współpracy z rodzinami dysfunkcyjnymi;
• tworzyć placówki wsparcia dziennego oraz organizować wolny czas dzieciom i młodzieży zagrożonym niedostosowaniem społecznym poprzez np. zajęcia w świetlicach środowiskowych;
• wspierać rodziny i udzielać profesjonalnej pomocy w rozwiązywaniu problemów dotyczących wychowania;
• zorganizować pomoc i wsparcie w procesie usamodzielnienia i integracji ze środowiskiem, wychowankom opuszającym niektóre placówki i rodziny zastępcze;
• zrobić wszystko, aby dziecko pozostało w rodzinie własnej - zgodnie z zasadą pomocniczości nie wyręczając zbytnio rodziców;
• zapobiegać patologiom społecznym;
• tworzyć rodzinne formy opieki zastępczej, tak aby tylko  w ostateczności kierować dzieci do placówek opiekuńczo - wychowawczych;
• przygotować wychowanków rodzin zastępczych i placówek opiekuńczo - wychowawczych do samodzielnego życia.

Najważniejszym ogniwem systemu społecznych wartości jest rodzina. Rodzina jest podstawowym i najlepszym środowiskiem wychowawczym dla dziecka w każdym momencie jego życia.

Zgodnie z powyższym środki i rozwiązania umożliwiające jej prawidłowe funkcjonowanie powinny być traktowane jako priorytetowe. Głównym zadaniem pomocy społecznej jest umożliwienie wszystkim osobom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których sami nie są w stanie pokonać poprzez aktywną pracę oraz dostępność do świadczeń pomocy społecznej oraz specjalistów z różnych dziedzin. Niezmiernie istotne jest dbanie o rodzinę oraz sprawienie aby była wydolna wychowawczo.

Aby system pomocy dziecku i rodzinie działał sprawnie, ważne jest również zdefiniowanie obszaru pomocy dziecku oraz rodzinie nie tylko w kategoriach kosztów, ale dalekosiężnych i opłacalnych dla środowiska lokalnego inwestycji społecznych. Inwestycji nastawionych głównie na zapobieganie niepożądanym zmianom, rozwijanie umiejętności rodzicielskich, a w konsekwencji poprawę jakości życia dzieci i rodzin.

W lokalnym systemie działań na rzecz pomocy dziecku i rodzinie należy brać pod uwagę udział również innych podmiotów i instytucji. Tak rozumiany program może stanowić pełne, kompleksowe ujęcie systemu wsparcia dziecka i rodziny.

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Elblągu jest realizatorem powyższych ustawowych zadań powiatu z zakresu pomocy społecznej. Centrum przy realizacji tych zadań współpracuje z różnymi podmiotami działającymi w sferze pomocy społecznej, z organizacjami pozarządowymi i osobami fizycznymi. Bardzo istotna jest współpraca z samorządami gminnymi i jednostkami pomocy społecznej, które wspierają rodzinę i dzieci oraz udzielają im pomocy bez konieczności opuszczania środowiska lokalnego.

Infrastrukturę powiatu elbląskiego w zakresie pomocy dziecku i rodzinie przedstawia załącznik Nr 1 do niniejszego Programu.

I. Charakterystyka sytuacji rodzin w powiecie elbląskim.

Dokonujące się w Polsce zmiany, oprócz pozytywnych skutków, powodują pogłębienie wielu negatywnych zjawisk, takich jak bezrobocie, spadek dochodów ludności, zwłaszcza ludności wiejskiej, brak poczucia stabilizacji życiowej i zawodowej, brak poczucia bezpieczeństwa socjalnego, poczucie osamotnienia. Wymienione zjawiska są przyczyną zagrożeń dla prawidłowego funkcjonowania rodziny. Czynniki te spowodowały zepchnięcie całej rzeszy osób i rodzin do systemu pomocy społecznej.

Wiodącym problemem powodującym obniżenie poziomu życia rodzin jest wzrastające bezrobocie. Trudności w znalezieniu pracy mają również ludzie wykształceni, absolwenci szkół wyższych. Długotrwałe bezrobocie oznacza dla rodziny nie tylko drastyczne obniżenie dochodów, ale pociąga za sobą cały szereg dalszych problemów: poczucia krzywdy, frustracji a także izolacji społecznej, pogorszenie stanu zdrowia, a także wzrost zjawisk społecznie niepożądanych i zachowań patologicznych.

Duża skala bezrobocia powoduje ubożenie znacznej części rodzin, spadek poziomu życia, narastającą agresję w życiu rodzinnym i społecznym oraz szereg patologii społecznych takich jak alkoholizm, narkomania, zażywanie środków psychoaktywnych i inne.

Zjawiska te często prowadzą do rozpadu rodziny, a tym samym wzrostu liczby rodzin niepełnych, sierot społecznych czy też pogłębiają bezradność rodzin w sprawach opiekuńczo - wychowawczych oraz przemoc w rodzinie. Rodziny te znajdują się w kręgu zainteresowania pomocy społecznej, otrzymując wsparcie w instytucjach pomocowych. Liczba rodzin wymagających wsparcia jest znacznie większa, jednakże  ze względu na ograniczenia ustawowe nie kwalifikują się one do świadczeń z pomocy społecznej.

Negatywne zjawiska wynikające z trudności na rynku pracy, braku stabilizacji warunków życia i ich drastycznego pogarszania się, poświęcania mniejszej ilości czasu dla rodziny z powodu konieczności ciągłego poszukiwania źródeł zarobkowania powodują wielkie zagrożenia dla rodzin i są źródłem wielu kryzysów.

Dochodzi do tego redukcja szkolnych zajęć pozalekcyjnych - powoduje to konieczność organizowania opieki poza domem rodzinnym.

Z kolei brak efektywnego zorganizowania czasu wolnego jest jednym z powodów, które popychają dziecko w tzw. złe towarzystwo oraz do udziału w nieakceptowanych przez społeczeństwo formach życia.

Pozostawienie rodzin bez fachowego wsparcia i różnorodnej pomocy specjalistycznej spowoduje wzrost zjawiska dalszej degradacji rodzin i skutkować będzie różnorodnymi konsekwencjami, którymi najbardziej zagrożone będą dzieci.

Dążąc do zapewnienia skutecznego rozwiązywania problemów rodzin i ich kryzysów koniecznym jest opracowanie i realizacja lokalnych programów budowania systemu opieki nad dzieckiem i rodziną, które uwzględniać będą podstawowe zasady:

• wcześniej i bliżej dziecka - zanim narosną problemy rodziny przy wsparciu specjalistów i pomocy w ramach placówek opiekuńczo - wychowawczych wsparcia dziennego;
• krócej - żeby nie zwalniać z odpowiedzialności rodziców za dziecko;
• skuteczniej - jeśli poza rodziną, to w formach zbliżonych do rodzinnych;
• godniej - jeśli w formach opieki całodobowej, to w warunkach optymalnych zapewniających prawidłowy rozwój dziecka;
• efektywniej - dając szansę na powrót do rodziny lub na samodzielność i godne życie;
• bardziej ekonomicznie - poprzestając na formie adekwatnej do potrzeb, bez niepotrzebnego stosowania form opieki całodobowej.

Problemy jakie niosą obecne przemiany są trudne do rozwiązania w ramach jednej placówki czy instytucji np. tylko poprzez pomoc społeczną, szkołę, poradnię, urząd pracy, sąd, organizacje pozarządowe czy wolontariat. Tworzenie możliwości systemowej współpracy tych jednostek umożliwi pełniejszy przepływ informacji i opracowywanie wspólnych programów działania.

II.   Cele programu.

1.           Cel główny:

Budowanie lokalnego systemu opieki nad dzieckiem i rodziną.

2.      Cele szczegółowe:

Cel I.

Podjęcie działań mających na celu poprawę sytuacji rodzin zagrożonych patologią poprzez rozwój profilaktyki.

Cel II.

Zapobieganie kierowaniu dzieci pozbawionych częściowo lub całkowicie opieki rodziców do placówek opiekuńczo - wychowawczych poprzez wsparcie w ramach działalności placówek opiekuńczo - wychowawczych wsparcia dziennego.

Cel III.

Zapobieganie kierowaniu dzieci pozbawionych częściowo lub całkowicie opieki rodziców do placówek opiekuńczo - wychowawczych poprzez umieszczanie w rodzinnej opiece zastępczej.

Cel IV.

Rozwój różnych form rodzicielstwa zastępczego.

Cel V.

Dostosowanie placówek opiekuńczo - wychowawczych do prawidłowego przebiegu procesu wychowania dzieci w nich umieszczonych.

Cel VI.

Pomoc w usamodzielnieniu wychowanków placówek opiekuńczo - wychowawczych i rodzin zastępczych.

Cel VII.

Rozwój i funkcjonowanie Samodzielnego Mieszkania w Pasłęku.

Cel VIII.

Współpraca z instytucjami i organizacjami pozarządowymi.

III.  Sposoby osiągnięcia założonych celów.

3.1

PODJĘCIE DZIAŁAŃ MAJĄCYCH NA CELU POPRAWĘ SYTUACJI RODZIN ZAGROŻONYCH PATOLOGIĄ POPRZEZ ROZWÓJ PROFILAKTYKI.

Profilaktyka rodzinna musi być rozumiana jako interdyscyplinarne działania i wsparcie ze strony służb społecznych i instytucji pracujących na rzecz dobra dziecka i rodziny.

W ramach realizacji tego zadania samorząd powiatowy powinien:

Ø  zdobyć wszechstronne informacje dotyczące funkcjonowania rodzin na terenie powiatu ( rozpoznanie, diagnoza );

Ø  ustalić hierarchię potrzeb od najpilniejszych i głównych do mniej pilnych i drugorzędnych;

Ø  udrożnić przepływ informacji pomiędzy instytucjami zajmującymi się pomocą rodzinie;

Ø  wyposażyć rodziców w podstawową wiedzę wpływu własnego funkcjonowania na rozwój dzieci, faz rozwojowych (norm rozwojowych) dzieci i rodzin w rozwoju osobniczym;

Ø  uczyć konstruktywnych sposobów rozwiązywania sytuacji konfliktowych;

Ø  wspierać funkcjonowanie rodzin poprzez umieszczanie dzieci w różnych formach opieki ( świetlice, kluby środowiskowe );

Ø  integrować pracowników instytucji zajmujących się pomocą rodzinie.

Ponadto samorząd powiatowy, w ramach oddziaływań skierowanych bezpośrednio na rodzinę, która ma trudności w wypełnianiu swoich funkcji opiekuńczo - wychowawczych, powinien między innymi:

Ø  organizować cykle spotkań edukacyjnych i integracyjnych dla pracowników służb społecznych wyposażające w podstawowe umiejętności komunikacji, diagnozy, przygotowujące do projektowania spójnych działów adekwatnych do zdiagnozowania potrzeb środowiska;

Ø  organizować spotkania grup wsparcia dla rodzin;

Ø  organizować spotkania konsultacyjne dla rodzin przeżywających sytuacje kryzysowe;

Ø  inicjować umieszczanie dzieci w placówkach opiekuńczo - wychowawczych wsparcia dziennego;

Ø  prowadzić grupy socjoterapeutyczne dla dzieci z zaburzeniami zachowania;

Ø  podejmować rozmowy mediacyjne w sytuacjach wczesnego kryzysu;

Ø  stworzyć bank informacyjny dotyczącego miejsc pomocy specjalistycznej ( terapeuci, prawnicy, pracownicy socjalni ).

Wychodzi się z założenia, że dla prawidłowego rozwoju dziecka niezbędne jest zapewnienie mu opieki w rodzinie naturalnej lub w warunkach maksymalnie zbliżonych do tych, jakie w niej występują.

W związku z powyższym należy podejmować działania aby jak najdłużej utrzymać dziecko w środowisku rodzinnym. Osiągnie się to poprzez rozwój poradnictwa specjalistycznego, w tym rodzinnego oraz rozwój sieci środowiskowych placówek wsparcia dziennego, w tym również wiejskich świetlic środowiskowych oraz punktów przedszkolnych.

Aktualnie Zarząd Oddziału Okręgowego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Elblągu na terenie 5 - ciu gmin powiatu elbląskiego, tj. gminy Milejewo, Gronowo Elbląskie, Markusy, Tolkmicko i Godkowo realizuje projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego pn. „Punkty Przedszkolne w powiecie elbląskim". Beneficjentami ostatecznymi projektu jest 100 - osobowa grupa dzieci w wieku od 3 do 5 lat, z terenu 20 wsi powiatu elbląskiego.

Celem projektu jest zwiększenie szans edukacyjnych dzieci z terenów wiejskich, poprzez upowszechnianie edukacji przedszkolnej w powiecie elbląskim. Projekt zakłada utworzenie i prowadzenie, na bazie lokalowej istniejących świetlic środowiskowych, 5 punktów przedszkolnych.

Cel projektu osiągnięty zostanie poprzez wdrożenie alternatywnych form edukacji przedszkolnej. Wpłynie to na maksymalizowanie szans rozwojowych dzieci wiejskich poprzez realizację zajęć wychowawczych, dydaktycznych i terapeutycznych, rozwijanie u dzieci funkcji wzrokowych, słuchowo - językowych, dotykowo - kinestetycznych i motorycznych, przygotowane dzieci do podjęcia edukacji szkolnej, poprzez rozwiniecie ich wiedzy oraz wykształcenie umiejętności w zakresie uczenia się i zdobywania wiedzy.

Punkty Przedszkolne pracować będą przez okres 2 lat, 5 dni w tygodniu, 5 godzin dziennie.

Dzieci objęte zostaną dodatkowo opieką psychologiczną i logopedyczną. Natomiast na rzecz rodziców dzieci przez cały czas trwania projektu prowadzony będzie proces pedagogizacji.

Istotnym działaniem na rzecz utrzymania prawidłowo funkcjonującej rodziny jest również wsparcie finansowe i materialne pozwalające na wyjście z sytuacji kryzysowej.

Głównym zadaniem jest dążenie do skracania okresów pobytu dzieci w zastępczej formie opieki na rzecz powrotu do rodzin biologicznych. Im krócej dzieci przebywać będą w instytucjonalnych formach opieki, tym lepiej dla nich.

Dla realizacji powyższych celów niezbędny będzie rozwinięty i szybko reagujący system wsparcia środowiskowego wraz z pomocą terapeutyczną, materialną i socjalną przeznaczoną dla rodzin dysfunkcyjnych z wczesną interwencją zespołów profesjonalistów takich jak: psycholog, terapeuta, pedagog szkolny, kurator zawodowy pracownik socjalny, lekarz, pielęgniarka środowiskowa, asystent rodzinny.

3.2

ZAPOBIEGANIE KIEROWANIU DZIECI POZBAWIONYCH CZĘŚCIOWO LUB CAŁKOWICIE OPIEKI RODZICÓW DO PLACÓWEK OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZYCH POPRZEZ WSPARCIE W RAMACH DZIAŁALNOŚCI PLACÓWEK OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZYCH WSPARCIA DZIENNEGO.

Środowisko rodzinne odgrywa najważniejszą rolę wychowawczą w życiu dziecka. Wzrost zjawisk patologicznych i bezrobocia przyczynia się do powstawania wielu sytuacji konfliktowych w rodzinach i negatywnie wpływa szczególnie na dzieci. Jednym z nadrzędnych celów polityki prorodzinnej jest tworzenie warunków do pełnego rozwoju i funkcjonowania rodziny poprzez wspomaganie jej we wszystkich fazach rozwoju. Stworzenie możliwości pomocy rodzinie w rozwiązywaniu bieżących problemów w postaci sprawnie funkcjonującego systemu poradnictwa specjalistycznego i wsparcia może skutecznie przeciwdziałać pogłębianiu się i narastaniu dysfunkcji rodziny. Dzieciom i młodzieży zagrożonym niedostosowaniem społecznym należy zapewnić opiekę i oddziaływania wychowawcze w środowisku lokalnym, co jest konieczne wobec wzrastającej liczby dzieci pozbawionej właściwej opieki ze strony rodziców.

W ramach placówek opiekuńczo - wychowawczych wsparcia dziennego funkcjonują świetlice środowiskowe.

Świetlice środowiskowe są to placówki opiekuńczo-wychowawcze wsparcia dziennego wspierające funkcje opiekuńczo - wychowawcze rodziny, świadcząc dzienną opiekę nad dziećmi. Pobyt w świetlicach jest dobrowolny i nieodpłatny.

Do najważniejszych zadań świetlic środowiskowych należy:

• organizacja czasu wolnego dzieci i młodzieży po zajęciach szkolnych oraz w soboty i dni wolne od nauki szkolnej (ferie, wakacje), tj. organizacja zajęć i zabaw sportowych, plastycznych, muzycznych, integracyjnych, ekologicznych, komputerowych itp.;
• tworzenie warunków do nauki własnej i pomoc w nauce;
• pomoc w pokonywaniu i rozwiązywaniu trudności życiowych i rodzinnych;
• rozwijanie zainteresowań i uzdolnień dzieci, rozwijanie aktywności poznawczej i emocjonalnej oraz tworzenie dzieciom szansy na odnoszenie sukcesu poprzez szeroko rozumianą twórczość i aktywność;
• kształtowanie w dzieciach zasad współżycia społecznego oraz właściwego stosunku do pracy;
• współpraca z rodziną w wykonywaniu przez nią funkcji opiekuńczych poprzez objęcie dziecka działaniami wychowawczymi, opiekuńczymi i edukacyjnymi;
• współpraca ze szkołami, instytucjami w zakresie zapobiegania patologiom społecznym, ze szczególnym uwzględnieniem profilaktyki uzależnień;
• zapewnienie co najmniej jednego posiłku uczestnikom świetlicy.

Działając na podstawie ustawy o pomocy społecznej oraz biorąc pod uwagę występujące potrzeby, w ramach działalności opiekuńczo - wychowawczych placówek wsparcia dziennego, dzieci tam uczęszczające powinny mieć możliwość skorzystania z zajęć opiekuńczych, czy też z zajęć rozwijających zainteresowania dzieci. Rodzice dzieci natomiast powinni otrzymać profesjonalne wsparcie w celu poprawy ich sytuacji rodzinnej.

Działalność tych placówek ma być skierowana do dzieci o szczególnych potrzebach poprzez realizację specjalnych programów socjoterapeutycznych, psychoprofilaktycznych czy też wsparcia dzieci zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

3.3

ZAPOBIEGANIE KIEROWANIU DZIECI POZBAWIONYCH CZĘŚCIOWO LUB CAŁKOWICIE OPIEKI RODZICÓW DO PLACÓWEK OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZYCH POPRZEZ UMIESZCZANIE W RODZINNEJ OPIECE ZASTĘPCZEJ.

Rodzina zastępcza jest, po adopcji, najkorzystniejszą formą opieki nad dzieckiem pozbawionym rodziny naturalnej. Stanowi ona właściwe środowisko opiekuńczo - wychowawcze. Rodzina zastępcza pod względem funkcjonalnym i strukturalnym nie różni się prawie od naturalnej rodziny własnej. Ponadto w tej formie opieki zaspakaja się większość podstawowych dziecięcych potrzeb - zarówno materialnych jak i emocjonalnych. Rodzina ta stwarza możliwości zaspokajania potrzeb bezpieczeństwa, miłości, przynależności czy też więzi wyłącznej.

Rodzice zastępczy dbają o racjonalny i unormowany tryb życia dziecka. Nagradzają dzieci pochwałą, okazywaniem czułości, umożliwieniem wyjazdu na wycieczkę, czy też poprzez zorganizowanie wycieczki rodzinnej. Kary w rodzinach zastępczych wymierzane są w sytuacjach „ostatecznych". Zazwyczaj są to upomnienia, zakaz oglądania telewizji czy wyjścia z domu. Nie stosowane są kary cielesne - rodzice nie chcą pogarszać i tak krzywdzącej dla dziecka sytuacji wynikającej z braku rodziców.

Mimo pewnych obiektywnych trudności rodziny zastępcze zaspokajają podstawowe potrzeby dzieci.

Aby zapobiec kierowaniu dzieci pozbawionych częściowo lub całkowicie opieki rodziców do placówek opiekuńczo - wychowawczych należy umieszczać dzieci w rodzinnej formie opieki zastępczej oraz podjąć stosowną pracę socjalną z rodzicami biologicznymi, mającą na celu skorygowanie występujących w rodzinie nieprawidłowości. Podstawowym zadaniem będzie ukierunkowanie rodziny na dostrzeżenie i zrozumienie istniejącego problemu zaburzającego funkcjonowanie rodziny oraz nabycie umiejętności współpracy ze specjalistami pomocy społecznej. Efektem tej współpracy będzie  sukcesywna realizacja założonych celów, a w przyszłości doprowadzi to do samodzielnego dostrzeżenia problemów występujących w rodzinie.

3.4

ROZWÓJ RÓŻNYCH FORM RODZICIELSTWA ZASTĘPCZEGO.

Zastępcze, rodzinne formy opieki nad dzieckiem są najlepszym rozwiązaniem sytuacji, gdy dziecko pozbawione jest możliwości rozwijania się w swojej naturalnej rodzinie. W takich formach opieki  jak rodziny zastępcze, warunki wychowania i zapewnienia dziecku właściwego kontaktu emocjonalnego oraz podstawowych potrzeb życiowych i warunków sprzyjających prawidłowemu rozwojowi dziecka są o wiele lepsze niż w placówkach opiekuńczo - wychowawczych.

Od momentu stworzenia warunków prawnych do tworzenia niespokrewnionych z dzieckiem zawodowych rodzin zastępczych nie obserwuje się dynamicznego rozwoju wielodzietnych i specjalistycznych zawodowych rodzin zastępczych. Trzecia forma, tj. zawodowe rodziny zastępcze o charakterze pogotowia rodzinnego, rozwija się w zadawalającym tempie.

Należy więc wesprzeć w tworzeniu tych form opieki zastępczej, uznając że są to najbardziej optymalne formy opieki nad dziećmi o szczególnych potrzebach. Ani dzieci chore - wymagające stałej opieki i pielęgnacji, ani też dzieci zagrożone niedostosowaniem społecznym nie powinny przebywać w placówkach opiekuńczo - wychowawczych.

Realizując powyższy cel samorząd powiatowy winien między innymi:

v  organizować lokalne akcje promujące tworzenie spokrewnionych, niespokrewnionych z dzieckiem i zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem wielodzietnych rodzin zastępczych;

v  organizować szkolenie kandydatów do pełnienia funkcji niespokrewnionych z dzieckiem zawodowych rodzin zastępczych,

v  organizować grupy wsparcia i spotkania dla rodzin zastępczych z terenu powiatu elbląskiego;

v  podnosić poziom wiedzy społeczeństwa na temat opieki zastępczej poprzez artykuły prasowe;

v  prowadzić cykliczne szkolenia dla istniejących rodzin zastępczych funkcjonujących na terenie powiatu elbląskiego;

v  promować dobre praktyki na rzecz wspierania i rozwoju rodziny.

Powyższe zadania przyczynią się do realizacji założeń programu, jak również posłużą do poszerzenia już zdobytej wiedzy, doświadczeń oraz wykorzystywaniu zdobytych umiejętności w prawidłowym wypełnianiu obowiązków rodziców zastępczych.

3.5

DOSTOSOWANIE PLACÓWEK OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZYCH DO PRAWIDŁOWEGO PRZEBIEGU PROCESU WYCHOWANIA DZIECI W NICH UMIESZCZONYCH.

Obecna sytuacja wielu całodobowych placówek opiekuńczo - wychowawczych pozwala na stwierdzenie, że w dalszym ciągu w placówkach tych dzieci nie mają optymalnych warunków do prawidłowego rozwoju i wychowania. Często spowodowane jest to niewystarczającymi możliwościami finansowymi samorządu lokalnego, czasami jednak wiąże się to z brakiem zmiany postaw wśród wychowawców placówek.

Aby zmienić obecną rzeczywistość samorząd powiatowy powinien  działać w kilku obszarach, tak organizacyjnym, jak i merytorycznym.

W ramach przedmiotowego celu samorząd powiatowy winien podjąć następujące działania;

v  dostosowanie placówki opiekuńczo - wychowawczej do obowiązujących standardów;

v  tworzenie w miarę potrzeb wielofunkcyjnych placówek opiekuńczo - wychowawczych;

v  zintensyfikowanie prac Zespołu do spraw okresowej oceny sytuacji dziecka;

v  intensywna praca placówki wobec wychowanków o uregulowanej sytuacji prawnej w celu powroty dzieci do domu, bądź zapewnienia im rodzinnej formy opieki zastępczej.

P R O G R A M

DOCHODZENIA DO STANDARDÓW OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZYCH

 W DOMU DZIECKA ,,ORLE GNIAZDO" W MARWICY

NA LATA 2008 - 2010

1.      Struktura zatrudnienia.

W Domu Dziecka „Orle Gniazdo" w Marwicy zatrudnionych jest 14 wychowawców, w tym:

ü  6 wychowawców na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku - Karta Nauczyciela ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 roku Nr 97, poz. 674 z późn. zm. ), w wymiarze 26 godzin tygodniowo bezpośredniej pracy z dziećmi;

ü  8 wychowawców na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku - Kodeks pracy ( tekst jednolity Dz. U. z 1998 roku Nr 21, poz. 94 z późn. zm. ), w wymiarze 40 godzin tygodniowo bezpośredniej pracy z dzieckiem.

Spośród wymienionej kadry pedagogicznej

ü  2 wychowawców, zatrudnionych w wymiarze 40 godzin tygodniowo, sprawuje całodobową opieką w mieszkaniu usamodzielnień usytuowanym na parterze budynku głównego w Marwicy;

ü  4 wychowawców, w tym 3 wychowawców zatrudnionych w wymiarze 26 godzin tygodniowo oraz 1 wychowawca zatrudniony w wymiarze 40 godzin tygodniowo, sprawuje całodobową opiekę w Samodzielnym Mieszkaniu w Pasłęku.

         Zgodnie z § 31 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 października 2007 roku w sprawie placówek opiekuńczo - wychowawczych ( Dz. U. Nr 201, poz. 1455 ) w całodobowej placówce wskaźnik zatrudnienia pracowników musi być określony w wymiarze koniecznym do zapewnienia dzieciom bezpieczeństwa i indywidualnej opieki z uwzględnieniem wieku dzieci, stanu ich zdrowia i rozwoju oraz warunków lokalowych placówki.

Funkcjonowanie dwóch autonomicznych mieszkań usamodzielnień wymaga zabezpieczenia całodobowej opieki nad dziećmi przez odpowiednią liczbę wychowawców.

         Jednocześnie zgodnie z § 25 ust. 6 ww. rozporządzenia, w godzinach nocnych w placówce, w której przebywa do 14 dzieci opiekę sprawuje 1 wychowawca, natomiast w placówce, w której liczba dzieci przekracza 14,  opiekę sprawuje co najmniej 2 pracowników, o których mowa w § 37 i 38 rozporządzenia, tj. specjaliści zatrudnieni w placówce, bądź wychowawca, gdy jednak warunki lokalowe nie pozwalają na szybki kontakt wychowawcy z dzieckiem, liczba wychowawców sprawujących opiekę musi gwarantować bezpieczeństwo każdego wychowanka.

Zgodnie z wyżej przytoczonymi przepisami opiekunowie nocni nie mogą jak dotychczas zabezpieczać wraz z wychowawcami opieki nocnej. Opieka nocna winna być zabezpieczana przez 2 pracowników pedagogicznych.

2.      Realizacja standardów w zakresie zmniejszenia liczby wychowanków przebywających w placówce socjalizacyjnej do 30.

         W ramach realizacji programu dochodzenia do standardów w Domu Dziecka w Marwicy podejmowane są działania w celu dostosowania placówki do obowiązujących przepisów w zakresie liczby wychowanków.

W styczniu 2008 roku zgodnie z założeniami programu, w pomieszczeniach usytuowanych na parterze budynku głównego, uruchomiono mieszkanie usamodzielnień.

Mieszkanie posiada odrębne wejście i funkcjonuje autonomicznie, w związku powyższym stanowi oddzielną formę opieki w strukturze placówki wielofunkcyjnej, jaką jest Dom Dziecka „Orle Gniazdo" w Marwicy. Samodzielne mieszkanie przeznaczone jest dla 7 wychowanków.

         W świetle obowiązujących przepisów struktura organizacyjna placówki w wyniku realizacji programu naprawczego z dniem 31.12.2010 roku będzie przedstawiała się następująco:

a)       placówka wsparcia dziennego przeznaczona dla 30 wychowanków;

b)      placówka socjalizacyjna w skład której wejdą trzy grupy wychowawcze, w tym:

ü  I grupa wychowawcza, umiejscowiona na I piętrze budynku, przeznaczona dla 10 wychowanków.

Grupa będzie obejmowała trzy mieszkania, tj. dwa mieszkania przeznaczone dla 8 wychowanków oraz jedno mieszkanie przeznaczone dla 2 dzieci.

Remont i modernizacja dwóch pokoi z przeznaczeniem na mieszkania został zakończony w styczniu 2008 roku.

Przeprowadzenia prac adaptacyjnych wymaga jeszcze jedna sala.

Na dzień dzisiejszy w grupie przebywa 17 wychowanków.

ü  II grupa wychowawcza umiejscowiona na drugim piętrze budynku, przeznaczona dla 10 wychowanków.

Na dzień dzisiejszy w grupie przebywa  12 wychowanków,

ü  III grupa wychowawcza umiejscowiona na poddaszu budynku, przeznaczona dla 10 wychowanków.

Na dzień dzisiejszy w grupie przebywa  11 wychowanków.

c)       mieszkanie usamodzielnień w Marwicy, przeznaczone dla 7 wychowanków.

Na dzień dzisiejszy zapewnia opiekę 6 dzieciom.

d)      samodzielne mieszkanie w Pasłęku, przeznaczone dla 12 wychowanków.

Na dzień dzisiejszy zapewnia opiekę12 wychowankom.

         W związku powyższym statutowa liczba dzieci przebywających całodobowo w placówce socjalizacyjnej zostanie pomniejszona o wychowanków przebywających w oddzielnych formach opieki, w tym:

Ø  samodzielne mieszkanie w Pasłęku - 12 dzieci;

Ø  mieszkanie usamodzielnień w Marwicy - 7 wychowanków.

Łącznie 19 dzieci.

         Uwzględniając zatem liczbę dzieci aktualnie przebywających w placówce - 58 oraz pomniejszając jej stan o wychowanków przebywających w odrębnych formach opieki - 19, placówka przekracza obowiązujący w tym zakresie standard o 9 wychowanków.

         Jednocześnie należy zaznaczyć, że zgodnie z planami usamodzielnień na rok 2008 procesowi usamodzielnienia podlegało 10 wychowanków, natomiast na 2009 rok do usamodzielnienia przygotowywanych jest 8 dzieci.

         W związku z powyższym realizacja powyższych zamierzeń umożliwi spełnienie obowiązujących w tym zakresie standardów opiekuńczo - wychowawczych.

Poniżej przedstawiano aktualną strukturę poszczególnych form opieki i wychowania, funkcjonujących w Domu Dziecka „Orle Gniazdo" w Marwicy, uwzględniającą liczbę wychowanków oraz stan zatrudnienia kadry.

Ogłoszenia